Winterbach Herkoms

DIE HERKOMS VAN DIE WINTERBACHS

Die volgende spreuk dateer uit 1759 en is gevind in die Winterbach-huis in Rothenburg ob der Tauber, Duitsland.

Oorspronklike teks:
Gut Wein hat einst und gastlich Dach
Das erbar Haus der Winterbach
Gott walt, dass meine Gasterey
Stets erbar, frumb und freundlich sey. Direkte vertaling:
Goeie wyn het eens onder die gasvrye dak
Die eerbare huis van Winterbach
God gee dat my gasvryheid
Steeds eerbaar, vroom en vriendelik is. Vrye vertaling:
Goeie wyn kry jy onder die gasvrye dak
van die eerbare huis van Winterbach.
Mag God gee dat my gasvryheid
altyd eerbaar, vroom en vriendelik sal wees.

Die Winterbach-geslag stam waarskynlik van die stad ‘Rothenburg ob der Tauber’, wat aan die ‘Romantische Straße’ in Duitsland lê. Die oorspronklike woonhuis het die Winterbach-wapen bokant sy voordeur en etlike skilderye van Winterbachs in sommige van die vertrekke (sien die Foto bladsy). Vandag is dit 'n baie bekende hotel, die ‘Eisenhut’.

Die von Winterbachs was (in daardie tyd ten minste!) van die adelstand en het 'n ereplek in die samelewing beklee. Dit is om hierdie rede dat daar 'n ‘von’ voor Winterbach geskryf is. Dit het in 1552 verdwyn nadat Rothenburg hom aan die keiser moes oorgee (sien die stadsgeskiedenis hier onder).

Hier volg 'n kort geskiedenis van Rothenburg ob der Tauber

Ongeveer in die jaar 970:
Die Oos-Frankiese adellike met die naam ‘Reinger’ bou 'n kerk in die staddeel Detwang. Hy bou ook die vestings Comburg by Schwäbisch Hall en Grafenburg op die berghang oor die Tauberrivier.
1108
Die geslag van die Graaf von Rothenburg sterf uit. Graaf Heinrich bemaak al sy besittings, insluitend die nedersetting Rothenburg, aan die Comburg klooster. Hierdie skenking word nie deur keiser Heinrich V. erken nie.
1137
Konrad word die Duitse koning en heers vanuit Rothenburg. Hy laat Grafenburg oor in die hande van die voogde wat deur hom aangestel is.
1172
Rothenburg verkry stadsregte. Die eerste stadsmuur word gebou, waarvan die ‘Wit Toring’, die ‘Markustoring’ en die ‘Röderbogen’ vandag nog gesien kan word.
1250
Hoeksteenlegging van die Gotiese raadsaal.
1274
Koning Rudolph I verklaar Rothenburg as 'n vrye ‘Ryksstad’ op 15 Mei. Die stad beleef 'n bloeitydperk en word 'n handelstad.
1311
Bouery aan die St. Jakobskerk neem 'n aanvang (ingewy in 1884).
1352
Rothenburg verkry die onafhanklikheid van die ryk en die ‘bloedgeregtigheid’ word ingestel.
1356
'n Aardbewing verwoes albei vestings (Comburg en Grafenburg) tot stof. Die dubbelbrug word oor die Tauber gebou.
Om 1400
Die stad beleef 'n oplewing onder burgemeester Heinrich Toppler, wie ook terselfdertyd veldmarskalk van die stede Ulm, Nördlingen en Dinkelsbühl was. Hy vernuwe die Blasiuskapel, herbou die ‘wildsbad’ en bou vir hom die ‘Topplerschlößschen’, 'n somerspaleis.
Om 1408
Toppler word weens 'n vermoede van sameswering in hegtenis geneem en saam met sy oudste seun en 'n neef in die kerker onder die raadsaal toegesluit. Daar het Toppler drie maande later gesterf, maar sy familielede is begenadig.
1501
Die oosvleuel van die Gotiese raadsaal brand af.
1538
Die eerbare mnre Hornburg en Winterbach begin hulle te beywer vir 'n Protestantse reformasie.
1552
Markgraaf Albrecht von Brandenburg-Kulmbach dwing die stad om deel te wees van die Schmalkaldener Bond teen die keiser. Die markgraaf word oorwin. Rothenburg moes hom oorgee en 'n enorme bedrag ‘oorlogskade’ betaal.
1554
Die hoofkerk word uiteindelik protestants.
1609
Die stad word deel van die Protestantse Unie. Teen hierdie tyd was die bevolking streng in klasse opgedeel, met selfs 'n gedragskode en klereregulasies vir elke klas.
Lede van die ‘leiersklas’ was bv. die burgemeester, adellikes, aristokrate, die 16 senatore, waarvan die senator Johann Ludwig Winterbach een was (lees meer oor hom hier), die notaris, stadsdokter, superintendent en die hoërskoolhoof. Hulle is aangespreek as ‘Vooruitstrewende Here’ (Illustrious Gentlemen).
Lede van die tweede klas was die akademici, predikante, die 48 senatore van die eksterne raad, die administratiewe hoofde, die patrisiërs en handelaars.
Die derde klas het bestaan uit die gewone mense, luitenante, prokureurs, klerke en skribas van die stadsraad, beroemde goudsmede, koperplaatgraveerders, skilders, horlosiemakers, klokgieters, boekbinders en beeldhouers.
1618
Die Protestantse Unie hou 'n sitting in Rothenburg. Begin van die 30-jarige oorlog tussen die Katolieke Konfederasie en die Protestantse Unie. Die stad help betaal aan die onkostes en moet deurreisende soldate opneem en winterkwartiere tot beskikking stel. Plunderende hordes rig groot skade in die dorpies aan.
1631
Die Katolieke generaal graaf Tscherklas Tilly verloor 'n veldslag by Breitenfeld teen die Protestant Gustavus Adolphus van Swede. Omdat Rothenburg deel was van die Protestantse Unie, beleër die ontstoke Tilly die stad op 30 Oktober met 60,000 oorlogsgesoute soldate. Vir drie dae lank het hulle die stad bestook met honderde slingervel-kanonne, terwyl lere teen die mure geleuen is en die poorte met ramme aangeval is. Die stadsraad het selfs vrouens en kinders gebruik om die stad te help verdedig.
Toe, op die 31ste Oktober, blaas die magasyn opmet alles en almal wat daarin en daarnaby was en laat 'n yslike gat in die muur, met niemand daar naby om te verdedig nie. Die vorige burgemeester, Nusch, wat op sy rondtes die skade gesien het, hys toe die wit vlag op die Galgpoort en gee die stad oor. Tilly se soldate, met die berugte Kroate aan die voorpunt, het die stad van 'n kant af begin plunder en verbrand, en al die inwoners het vir hulle lewens gevrees.
In die troonkamer van die stadsaal het Tilly en sy generaals al die stadsraadslede (waaronder senator Winterbach) tot die dood en die stad tot verwoesting veroordeel. Om dit te vier, het Tilly wyn gedrink en nà 'n paar teue in 'n gemoedeliker stemming oorgegaan. Hy het toe aangebied om die stad en almal daarin te spaar, as iemand met een teug die beker wyn van 3¼ liter wyn kon uitdrink. Die einste vorige burgemeester Nusch het dit reggekry, en sò die stad en almal se lewens gespaar. (Daar word vertel dat hy drie dae later weens alkoholvergiftiging gesterf het!)
1648
Met die ondertekening van die vrede moes die stad nogmaals 50,000 Gulde betaal, wat hulle moes leen.
1757
In hierdie jaar kom Johan Carel Winterbach in Suid-Afrika aan. Hy is gebore in Cleve, Duitsland.
1802
Rothenburg verloor sy onafhanklikheid en word by die provinsie Bavarië ingelyf.
1881
Eerste opvoering van die historiese toneelstuk ‘Der Meistertrunk’ wat die gebeure om Nusch se redding van die stad in 1631 beskryf.
1945
Die stad word gedeeltelik beskadig deur geallieërde bomme. Die vroegtydige ingryping deur 'n Amerikaanse generaal verhoed totale vernietiging van Rothenburg. Gedurende die daaropvolgende jare word die stad weer opgebou volgens die oorspronklike styl. Finansiële ondersteuning van die regering en van die buiteland sorg vir 'n ten volle gerestoureerde stad.